Frettig Gestoord is geen dierenartsen, maar wel ervaringsdeskundigen. De onderstaande gids helpt je beoordelen hoe urgent een symptoom is en wat je als eerste stap kunt doen — maar vervangt geen dierenarts.
B
Bewusteloosheid of schokkende bewegingen urgent
Tref je je fret slap of bewusteloos aan, handel dan direct. In veel gevallen is er sprake van een hypo (te laag bloedsuiker). Geef direct wat druivensuiker aangelengd met water. Is de fret zo bewusteloos dat hij niet kan slikken, smeer dan wat druivensuiker aan de binnenkant van zijn bekje — blijf dit doen totdat hij bijkomt. Heeft hij daarbij krampaanvallen, dan kan er sprake zijn van epilepsie.
Neem zo snel mogelijk contact op met een dierenarts en laat het bloed controleren. Er kan sprake zijn van insulinomen of epilepsie.
Bibberen mild
Een fret die net wakker is geworden moet even op temperatuur komen en zal altijd een paar minuten bibberen. Dit is volkomen normaal en onschuldig en gaat vanzelf over.
Bleekneusje (bleke voetzooltjes) monitor
Een fret moet een mooi roze neusje hebben. Als het neusje bleek ziet, heeft de fret waarschijnlijk een ziekte onder de leden. Observeer de fret een week lang goed: controleer het gewicht, slaapt hij meer en hoe is zijn ontlasting? Ga daarna met een compleet verhaal naar de dierenarts.
D
Diep slapen (comaslaap) monitor
Soms lijkt een slapende fret niet wakker te willen worden. Masseer hem rustig wakker — het kan een paar minuten duren. Meestal is het onschuldig. Let daarna op andere symptomen: gewicht, vrolijkheid, ontlasting. Zijn er meer symptomen naast de comaslaap, laat de fret dan onderzoeken.
Dikke buik urgent
Een fret die in korte tijd een dikke buik krijgt is niet in orde. Soms is aan de buitenkant ter hoogte van de navel een vergrote milt zichtbaar als een blauwe gloed onder de huid. Een vergrote milt hoeft niet behandeld te worden, maar wijst op een ziekte. Andere oorzaken van een dikke buik zijn mogelijk. Laat het bloed onderzoeken door een dierenarts.
G
Geelzien urgent
Dit zie je aan het neusje, de oren, op de rug en bij de voetzooltjes. Ga direct naar een dierenarts en maak een afspraak voor bloedonderzoek.
H
Hik mild
Ook fretten hebben wel eens last van de hik. Daar is niets tegen te doen en het gaat in de meeste gevallen vanzelf weer over.
K
Kaalheid monitor
Oudere fretten kunnen plotseling last krijgen van een kaal kontje en kale schouders. Er kan sprake zijn van bijniertumoren, die alleen met een echo ontdekt kunnen worden. De behandeling bestaat uit een implantaat.
Bij een niet-gesteriliseerd vrouwtjesfret met kaalheid kan door langdurige loopsheid een beenmergdepressie ontstaan — dit is levensbedreigend. Laat haar zo snel mogelijk behandelen.
Een kale staart is volkomen onschuldig en wordt door sommige fretten jaarlijks tijdens de verharing gehad.
Koud aanvoelen urgent
Een fret die koud aanvoelt is niet in orde — hij is ook erg sloom en apathisch. Breng de fret zo snel mogelijk op temperatuur met een warmtematje of kruik en ga daarna naar de dierenarts.
Kruimelen van brokjes mild
Maak je geen zorgen. Zeker 90% van de fretten in de opvang heeft hier "last" van. Een fret kan geen heel brokje doorslikken en eet met een open bek — de restjes vallen gewoon uit zijn bek. Daarna gaat hij gewoon verder met een nieuw brokje.
M
Mankpootje monitor
Soms wordt een pootje per ongeluk bekneld. Geef de fret kooirust en kijk het 24 uur aan. In de meeste gevallen loopt de fret de volgende dag weer gewoon. Is dit niet het geval, bezoek dan de dierenarts. Een niet-gecompliceerde breuk geneest in veel gevallen met kooirust.
Let altijd op dat de nagels niet te lang worden: een fret kan verstrengeld raken en zijn poot forceren.
N
Nagel afgescheurd monitor
Als een fret met zijn nagel blijft hangen en de nagel scheurt af, ontsmet dan de wond met Betadine. De fret houdt de wond zelf schoon. In de meeste gevallen groeit er na verloop van tijd een nieuwe nagel aan.
Nagel te kort afgeknipt mild
Dit overkomt iedereen wel eens. Het is pijnlijk voor de fret en bloedt flink. Dep de nagel even met een gaasje — het bloeden stopt snel en de wond geneest vanzelf. Het is een fabeltje dat een fret kan doodbloeden aan een te kortgeknipte nagel.
Niezen monitor
Een fret kan een virus van de mens overnemen, inclusief een griepje of verkoudheid. Fretten hebben gevoelige longen. Is een fret verkouden, ga dan na twee à drie dagen naar de dierenarts voor een antibioticakuur.
Niezen kan ook komen van stof of kattenbakvulling van slechte kwaliteit. Gebruik een vulling die niet stoft.
O
Ontlasting is anders monitor
Normale ontlasting is stevig en bruin. Groene of dunne ontlasting kan betekenen dat de fret te weinig heeft gegeten of dat er stress is (nieuwe kooi, ander voer, vakantie). Onderzoek deze oorzaken eerst.
Houd het vochtgehalte in de gaten en weeg de fret dagelijks. Dreigt een fret uit te drogen of duurt de diarree langer dan twee dagen, ga dan naar de dierenarts. Een uitgedroogde fret herken je aan diepliggende ogen en instabiel lopen.
Fretten zijn niet gevoelig voor Giardia, maar wel voor Coccidiose — een dierenarts kan dit zelf onder de microscoop onderzoeken. Behandeling is eenvoudig.
Oog is ontstoken of heeft veel traanvocht monitor
Maak het oog regelmatig schoon met een vochtig gaasje van afgekoeld gekookt water. Gaat het na twee dagen niet over, ga dan naar de dierenarts.
Oorsmeer en oormijt monitor
Sommige fretten hebben altijd schone oortjes; andere hebben veel last van oorsmeer. Maak bij overmatig oorsmeer de oortjes schoon met een wattenstokje.
Behandel de fret preventief met Stronghold voor kittens na een bezoek aan een speeldag of logeerpartij. Laat minstens één keer per jaar de oren controleren bij de jaarlijkse enting. Oormijt kan ook door een hond of kat worden overgedragen.
Overgeven monitor
Een fret zal niet snel overgeven. Als het toch gebeurt, houd hem dan goed in de gaten en voorkom uitdroging (controleer dit door een huidplooi op de rug op te tillen — die mag niet omhoog blijven staan). Weeg de fret dagelijks. Dreigt uitdroging, ga dan direct naar de dierenarts.
S
Scheef kopje urgent
Een scheef kopje duidt op een oorontsteking waarbij oormijt het evenwichtsorgaan heeft aangetast. Verlies geen tijd — ga direct naar de dierenarts voor een antibioticakuur en oormijt-behandeling. Een fret die niet snel behandeld wordt, houdt blijvende schade en in de meeste gevallen een permanent scheef kopje.
Schuimbekken of misselijkheid urgent
Een fret die af en toe schuim om de mond heeft is niet in orde. Laat het bloed onderzoeken — er is mogelijk sprake van insulinomen. Zie ook: tinekededen.nl.
Sleepgedrag na een implantaat mild
Fretten die een implantaat hebben gekregen terwijl ze loops waren, kunnen 3–4 weken later sleepgedrag met hun nestgenoot vertonen. De hormonen zijn dan nog niet tot rust gekomen. Een kuur met Galastop kan dit probleem in 5 dagen verhelpen.
Sloomheid en meer slapen monitor
Een oudere fret slaapt geleidelijk wat meer — dat is normaal. Maar als een fret na een klein rondje wandelen alweer gaat slapen, is hij niet in orde. Fretten laten niet makkelijk zien dat ze ziek zijn. Laat fretten met dit gedrag grondig onderzoeken, inclusief bloedonderzoek.
Stuiteren en mokken mild
Dat is een groot compliment voor het baasje. De fret heeft het helemaal naar zijn zin en is vrolijk.
T
Tand of kies afgebroken monitor
Houd de bek een paar dagen goed in de gaten. Als de wond rondom de wortel netjes herstelt, is een bezoek aan de dierenarts niet nodig. Een afgebroken tand verkleurт na verloop van tijd bruin/geel. Zie je een rode rand op het tandvlees, ga dan wel naar de dierenarts.
Tandvlees rood en ontstoken monitor
Oudere fretten hebben bij de achterste kiezen meer tandsteen. Ontstoken tandvlees heeft aandacht nodig en het gebit moet gereinigd worden. De oorzaak is in de meeste gevallen slechte en te zachte voeding.
V
Verwonding in de nek na vechten monitor
Even vechten bij een nieuwe kennismaking is geen probleem — fretten bepalen zo wie de baas is. Gebeurt het met regelmaat, dan passen de fretten niet bij elkaar en moeten ze apart wonen. De nek van de fret is taai: een lichte verwonding geneest vanzelf.
Vulva opgezet als een koffieboon urgent
De fret is loops. Laat haar zo snel mogelijk steriliseren of geef haar een implantaat. Langdurige loopsheid zonder behandeling kan leiden tot een dodelijke beenmergdepressie.
Bij een gesteriliseerd vrouwtjesfret dat toch loops wordt, kan er een restje eierstok zijn achtergebleven — heroperatie is dan nodig. Of er is sprake van een bijniertumor.
W
Wormen mild
Fretten zijn niet gevoelig voor wormen in hun ontlasting. Een wormenbehandeling die sommige dierenartsen adviseren is bij fretten onnodig.
Z
Zwakte van de achterpootjes urgent
Een fret die door de pootjes zakt is niet in orde. In de meeste gevallen is er sprake van een insulinoom — laat het bloed onderzoeken. Let op: een fret kan ook gewoon last hebben van een gladde ondergrond, dus controleer dit eerst.